TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edilen ve “12. Yargı Paketi” olarak adlandırılan kanun teklifi, hukuk sistemine yönelik çok sayıda başlıkta kapsamlı değişiklikler içeriyor. Paket; icra-iflas süreçlerinden miras hukukuna, ceza yargılamalarından dijital adalet uygulamalarına kadar geniş bir alanı kapsıyor.
TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edilen düzenlemede en çok dikkat çeken başlıklardan biri, kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak bilinen dolandırıcılık dosyalarına ilişkin yeni hüküm oldu. Bu kapsamda, belirli şartları taşıyan olaylarda suçun niteliği ve fiilin ağırlığı dikkate alınarak cezada indirim uygulanabilmesinin önü açılıyor.
Düzenlemenin bir diğer önemli ayağı ise icra ve idare hukukuna ilişkin değişiklikler oldu. Buna göre, kamu kurumlarına karşı başlatılacak icra takiplerinden önce zorunlu başvuru süreci getiriliyor. Alacaklıların öncelikle idareye yazılı başvuru yapması, ödeme için belirlenen sürenin dolmasının ardından icra yoluna başvurabilmesi öngörülüyor. Bu düzenlemenin amacı, doğrudan açılan icra dosyalarının azaltılması ve idare ile alacaklılar arasındaki uyuşmazlıkların daha hızlı çözülmesi olarak ifade ediliyor.
Miras hukukuna ilişkin düzenlemeler de paketin önemli bölümlerinden birini oluşturuyor. Buna göre, miras yoluyla intikal eden taşınmazların satışında ilk aşamada yalnızca mirasçılar arasında açık artırma yapılacak. Bu yöntemde taşınmazın tamamını karşılayacak tekliflerin aranması şartı getiriliyor. İlk aşamada sonuç alınamaması halinde satışın genel katılıma açılması planlanıyor. Bu düzenlemenin, mirasçılar arasında yaşanan mülkiyet ihtilaflarını azaltması hedefleniyor.
İcra ve ihale süreçlerine yönelik maddelerde de önemli değişiklikler bulunuyor. İhaleye katılan paydaşların teminat muafiyetinin kaldırılmasıyla birlikte, tüm katılımcıların eşit şartlarda yarışması amaçlanıyor. Ayrıca en yüksek teklifi verip ödeme yapmayan kişilere yönelik yaptırımlar artırılıyor ve idari para cezası uygulanması gündeme geliyor.
Yargı paketinde noterlik işlemlerine ilişkin dijitalleşme adımları da yer alıyor. Buna göre noter evraklarının mahkemeler ve ilgili kurumlara elektronik imza ile gönderilmesi mümkün hale geliyor. Bu düzenlemenin, hem zaman kaybını azaltması hem de bürokrasiyi sadeleştirmesi bekleniyor.
Ceza ve usul hukukunda ise çeşitli teknik değişiklikler dikkat çekiyor. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kurumunun bazı suç türlerinde uygulanmaması, bilirkişilik sisteminin sınırlandırılması ve yargı süreçlerinde faiz hesaplama yöntemlerinin yeniden düzenlenmesi gibi maddeler pakette yer alıyor.
Ayrıca hukuk muhakemelerinde “belirsiz alacak davası” uygulamasının kaldırılması ve bunun yerine kısmi dava sisteminin güçlendirilmesi hedefleniyor. Duruşmalar arasındaki sürelerin kısaltılması, uzaktan katılım sistemlerinde imza zorunluluğuna esneklik getirilmesi ve istinaf süreçlerinin yeniden düzenlenmesi de reform paketinin diğer önemli başlıkları arasında bulunuyor.
Genel olarak 12. Yargı Paketi, yargı sisteminde hız, verimlilik ve dijitalleşmeyi artırmayı hedefleyen, aynı zamanda icra ve miras hukukunda köklü değişiklikler getiren kapsamlı bir reform düzenlemesi olarak öne çıkıyor.
