Orta Doğu’da ABD, İsrail ve İran arasında tırmanan gerilim devam ederken İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, uluslararası basına verdiği röportajda savaşın gidişatı, İran’ın askeri kapasitesi ve bölge ülkeleriyle ilişkiler hakkında kapsamlı açıklamalarda bulundu. Arakçi özellikle Türkiye’ye yönelik saldırı iddialarını kesin bir dille reddederek İran’ın komşu ülkelere karşı herhangi bir saldırı planı bulunmadığını söyledi.
Son günlerde bazı kaynaklarda İran’a ait bir füzenin Türkiye hava sahasına girdiği yönündeki iddiaların gündeme gelmesi üzerine konuşan Arakçi, İran’ın Türkiye’ye saldırmak için hiçbir nedeninin olmadığını vurguladı. Arakçi, Türkiye ile İran arasında uzun yıllara dayanan komşuluk ilişkisine dikkat çekerek “Türkiye iyi bir komşumuzdur ve ilişkilerimiz tarihsel bir temele dayanır. Bu nedenle Türkiye’ye yönelik bir saldırı iddiası gerçek dışıdır” ifadelerini kullandı.
Bölgedeki savaş gerilimi büyüyor
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Orta Doğu’da gerilim hızla yükseldi. İran yönetimi bu saldırılara karşılık olarak bölgedeki Amerikan askeri hedeflerine yönelik operasyonlar gerçekleştirdiğini açıklarken çatışmaların daha geniş bir bölgeye yayılabileceği yönünde endişeler de artıyor.
Arakçi, İran’ın saldırgan taraf olmadığını savunarak ülkesinin yalnızca kendini savunduğunu dile getirdi. İran’ın hedeflerinin yalnızca bölgedeki ABD askeri üsleri olduğunu söyleyen Arakçi, komşu ülkelerin bu çatışmanın parçası haline getirilmemesi gerektiğini ifade etti.
“Devlet sistemi çalışmaya devam ediyor”
Röportajda İran’daki siyasi gelişmeler de gündeme geldi. İran’ın dini lideri Ali Khamenei’nin hayatını kaybetmesinin ardından ülkede yönetim boşluğu oluştuğu yönündeki iddialara değinen Arakçi, devlet mekanizmasının normal şekilde çalışmaya devam ettiğini söyledi.
Arakçi, İran Anayasası’nın böyle durumlar için açık bir yol haritası belirlediğini ifade ederek şu değerlendirmede bulundu:
“Liderimizi kaybetmiş olmamız elbette büyük bir kayıptır ancak devlet mekanizması işlemeye devam ediyor. Geçici Liderlik Konseyi sorumluluğu üstlenmiş durumda. Cumhurbaşkanı, hükümet ve diğer kurumlar görevlerini sürdürüyor. Yeni lider ise halk tarafından seçilen Uzmanlar Meclisi tarafından belirlenecek.”
Arakçi, savaş koşullarının bu süreci biraz yavaşlatabileceğini ancak anayasal düzenin devam ettiğini vurguladı.
İran donanmasına saldırı tepkisi
İranlı bakan ayrıca Hint Okyanusu’nda İran donanmasına ait IRIS Dena fırkateynine yönelik saldırıya da sert tepki gösterdi. Arakçi’ye göre söz konusu gemi askeri bir operasyon için değil, uluslararası bir tatbikata katılmak üzere bölgede bulunuyordu.
Gemiye yönelik saldırının uluslararası hukuka aykırı olduğunu savunan Arakçi, şu ifadeleri kullandı:
“Bu gemi bir savaş görevinde değildi. Hindistan Donanması’nın düzenlediği uluslararası bir tatbikat kapsamında bölgede bulunuyordu. Silahsız bir eğitim gemisinin hedef alınması uluslararası denizcilik hukuku açısından kabul edilemez bir durumdur.”
Arakçi, bu saldırının uluslararası hukuk açısından tehlikeli bir emsal oluşturduğunu da sözlerine ekledi.
“ABD hızlı zafer hedefinde başarısız oldu”
İran Dışişleri Bakanı, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarda hızlı bir askeri başarı elde etmeyi hedeflediğini ancak bu planın başarısız olduğunu iddia etti.
Arakçi, savaşın altıncı gününe gelindiğinde ABD’nin hedeflerine ulaşamadığını savunarak şöyle konuştu:
“ABD’nin amacı hızlı bir zafer elde etmek ve İran yönetimini zayıflatmaktı. Ancak savaşın gidişatı bunun gerçekleşmediğini gösteriyor. Şimdi saldırılarını meşrulaştırmaya çalışıyorlar ve farklı senaryolar üzerinde duruyorlar.”
İran’ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde korunduğunu savunan Arakçi, İran’ın füze sistemlerinin aktif olduğunu ve bölgedeki hedeflere karşı operasyonların devam ettiğini belirtti.
“Komşu ülkelerle sorunumuz yok”
Arakçi, İran’ın bölgedeki komşu ülkelerle herhangi bir çatışma içinde olmak istemediğini de vurguladı. İran’ın hedeflerinin yalnızca ABD askeri tesisleri olduğunu belirten Arakçi, şu ifadeleri kullandı:
“Biz komşularımızı hedef almadık ve almayacağız. Müslüman ülkelerle herhangi bir sorunumuz yok. Ancak ABD’nin askeri üsleri ne yazık ki bazı komşu ülkelerin topraklarında bulunuyor. Bu nedenle operasyonlarımız bu üslerle sınırlıdır.”
Arakçi ayrıca bölgedeki birçok ülkenin dışişleri bakanlarıyla temas halinde olduğunu ve İran’ın niyetlerini doğrudan kendilerine anlattığını ifade etti.
Türkiye ve Azerbaycan açıklaması
Türkiye hava sahasına giren bir füze olduğu yönündeki iddialara da değinen Arakçi, İran silahlı kuvvetlerinin böyle bir saldırı gerçekleştirmediğini belirtti.
“NATO bu füzenin İran tarafından fırlatıldığını söylüyor ancak Türkiye’ye saldırmak için hiçbir nedenimiz yok. Türkiye iyi bir komşumuzdur. Aynı şekilde Azerbaycan’a insansız hava aracı göndermek için de bir neden yok.”
Arakçi, olayın teknik bir hata ya da başka bir kaynaktan kaynaklanmış olabileceğini söyledi ve konunun araştırıldığını ifade etti.
“Savaşımız ABD ile”
İran’ın bölgedeki askeri faaliyetlerinin ABD’ye baskı kurma amacı taşıdığı yönündeki yorumlara da yanıt veren Arakçi, İran’ın yalnızca kendini savunduğunu savundu.
“ABD her gün bize saldırıyor. Biz de kendimizi savunuyoruz. ABD topraklarına erişimimiz yok ancak bölgedeki Amerikan üsleri hedef olabilir. Bu savaşın doğasında olan bir durumdur.”
Ateşkes ve müzakere açıklaması
Arakçi, İran’ın şu aşamada ABD ile müzakere etmeyi düşünmediğini de söyledi. İran’ın geçmişte ABD ile yürüttüğü görüşmeler sırasında saldırıya uğradığını iddia eden Arakçi, bu nedenle Washington yönetimine güvenmediklerini ifade etti.
“ABD ile müzakere etmek için bir neden görmüyoruz. Daha önce görüşmeler sürerken saldırıya uğradık. Bu nedenle ateşkes talebimiz yok ve böyle bir mesaj da göndermedik.”
Nükleer program mesajı
İranlı bakan röportajında İran’ın nükleer programına ilişkin iddialara da yanıt verdi. İran’ın nükleer silah üretme niyetinin bulunmadığını belirten Arakçi, ülkenin yalnızca barışçıl nükleer enerji programı yürüttüğünü söyledi.
“İran nükleer silah peşinde değildir. Güvenlik doktrinimiz ve liderimizin fetvası bunu açık şekilde ortaya koymaktadır. Nükleer faaliyetlerimiz uluslararası anlaşmalar çerçevesinde yürütülmektedir.”
“ABD kara harekatı başlatırsa sonuç ağır olur”
Arakçi, ABD’nin İran’a karşı olası bir kara harekatı düzenlemesi durumunda bunun ciddi sonuçlar doğuracağını da sözlerine ekledi.
“Her senaryoya hazırız. ABD kara birlikleri gönderirse bunun onlar için büyük bir felaket olacağına inanıyoruz. Bu savaş için kapsamlı hazırlıklar yaptık ve askeri kapasitemizi güçlendirdik.”
Orta Doğu’da gerilim tırmanmaya devam ederken Arakçi’nin açıklamaları bölgedeki gelişmelerin önümüzdeki günlerde daha da kritik bir noktaya ulaşabileceğini gösteriyor. Uzmanlar, İran ile ABD arasında yaşanan bu gerilimin bölgesel dengeleri uzun süre etkileme potansiyeline sahip olduğunu değerlendiriyor.
