Avrupa, son yılların en şiddetli sıcak hava dalgalarından biriyle mücadele ederken, Dünya Sağlık Örgütü’nden (DSÖ) endişe verici bir açıklama geldi. Kurum, haziran ayının son haftasından itibaren etkisini artıran aşırı sıcakların kıta genelinde can kayıplarına neden olduğunu belirterek, şimdiye kadar 1300’den fazla kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, yaptığı değerlendirmede iklim krizinin artık yalnızca çevresel bir sorun olmadığını, doğrudan insan yaşamını tehdit eden küresel bir sağlık meselesine dönüştüğünü söyledi. Avrupa’nın dünyanın en hızlı ısınan kıtası olduğuna dikkat çeken Ghebreyesus, kıtanın küresel ortalamaya göre yaklaşık iki kat daha hızlı ısındığını ifade etti.
Paylaşılan verilere göre bugün Avrupa genelinde yaklaşık 150 milyon kişi aşırı sıcak hava koşullarından doğrudan etkileniyor. Rekor seviyelere ulaşan sıcaklıklar nedeniyle birçok ülkede günlük yaşam olumsuz etkilenirken, sağlık kuruluşları yoğunlukla mücadele ediyor. Bazı bölgelerde okulların eğitime ara verdiği, enerji tüketiminin rekor seviyelere ulaşması nedeniyle elektrik altyapısında aksaklıklar yaşandığı ve acil servis başvurularında önemli artış görüldüğü bildirildi.
DSÖ, yüksek sıcaklıkların özellikle yaşlı bireyler, kronik hastalığı bulunan kişiler, çocuklar ve açık havada çalışanlar açısından büyük risk oluşturduğunu vurguladı. Uzmanlar, uzun süre yüksek sıcaklığa maruz kalmanın sıcak çarpması, kalp ve damar hastalıkları, böbrek rahatsızlıkları ile solunum problemlerini tetikleyebileceğine dikkat çekiyor.
Tedros Adhanom Ghebreyesus, sıcaklık stresinin çoğu zaman fark edilmeden ilerlediğini belirterek bu nedenle “sessiz katil” olarak tanımlandığını söyledi. Avrupa’daki birçok şehirde konutların, kamu binalarının ve eğitim kurumlarının bugünkü aşırı sıcaklık değerlerine uygun şekilde inşa edilmediğini belirten Ghebreyesus, bunun da ölümlerin artmasında önemli etkenlerden biri olduğunu ifade etti.
İklim uzmanları ise küresel ısınmanın etkisiyle geçmişte istisnai kabul edilen sıcak hava dalgalarının artık düzenli hale geldiğini belirtiyor. Bilim insanlarına göre sera gazı emisyonlarının azaltılmaması durumunda Avrupa’da aşırı sıcak günlerin sayısı önümüzdeki yıllarda daha da artacak ve buna bağlı sağlık riskleri büyümeye devam edecek.
Dünya Sağlık Örgütü, üye ülkelerle koordineli şekilde aşırı sıcaklara karşı hazırlık çalışmalarını sürdürdüğünü açıkladı. Erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılması, sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi, risk gruplarının korunması ve toplumun bilinçlendirilmesi amacıyla çeşitli programların uygulandığı belirtildi.
DSÖ ayrıca Avrupa ülkelerine “Sıcaklık Sağlığı Eylem Planları”nı hızla hayata geçirme çağrısında bulundu. Bu planlar kapsamında şehirlerin iklim değişikliğine uyumlu hale getirilmesi, yeşil alanların artırılması, serinleme merkezlerinin oluşturulması ve aşırı sıcak dönemlerinde sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkilerinin her geçen yıl daha belirgin hale geldiğine dikkat çekerken, sıcak hava dalgalarının artık geçici meteorolojik olaylar olarak değil, kalıcı bir halk sağlığı tehdidi olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Avrupa’da yaşanan son can kayıplarının da iklim krizinin insan yaşamı üzerindeki etkisini açık şekilde ortaya koyduğu ifade ediliyor.
