AV. EDİP ÖNDER: “TUTUKLAMA BİR TEDBİRDİR, MAHKÛMİYET DEĞİLDİR”
Avukat Edip Önder, Veysi Dündar’ın hazırlayıp sunduğu “Şûra” programına konuk olarak hukuk ve siyaset gündemindeki önemli gelişmeleri değerlendirdi. Cemaatlere yönelik operasyonlardan çerçeve yasaya, çocuk adalet sisteminden tutuklama ve adli kontrol uygulamalarına kadar pek çok başlığın konuşulduğu yayın, Önder’in “Seyyah” şiiriyle tamamlandı.
Cemaatlere yönelik operasyonları değerlendiren Önder, soruşturmaların takdir edilmesi gerektiğini ancak hukukun herkese aynı biçimde uygulanmasının zorunlu olduğunu vurguladı. “Yapılan her hareket takdir edilmeli ama diğerlerine de yapılacak mı, onu da sormak lazım” diyen Önder, suç örgütü kavramının siyasi şartlara göre şekillendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti. Önder’in bu sözleri, mali suçlara ilişkin soruşturmalarda “suç örgütü” nitelendirmesinin sınırları üzerine yürütülen tartışmanın da merkezine oturdu.
Çocuklara verilen cezaların artırılmasını da değerlendiren Edip Önder, cezaların ağırlaştırılmasından önce çocukları suça sürükleyen şartların araştırılması gerektiğini söyledi. Önder, “Çocuklara verilecek cezaların artırılmasından ziyade çocuğun suça sürüklenmesine sebep olan olayların araştırılması çok daha önemli” sözleriyle, çocuk adalet sisteminde cezalandırmadan önce koruyucu ve önleyici politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
Çerçeve yasa konusundaki görüşlerini paylaşan Önder, hazırlanacak düzenlemenin yalnızca belirli bir örgüte göre şekillendirilmesinin doğru olmayacağını belirtti. Yasanın toplumsal bütünleşmeyi ve demokratikleşmeyi desteklemesi gerektiğini ifade eden Önder, hukuki düzenlemelerin kişiye veya örgüte özel değil, genel, eşit ve öngörülebilir olması gerektiğinin altını çizdi. Edip Önder’in “Bir örgüt özelinde, bir örgüte özgülenmiş kanunun çıkmaması lazım” yaklaşımı programdaki diğer hukukçular tarafından da desteklendi.
Yasa dışı bahis ve spor suçları soruşturması kapsamında gündeme gelen ev hapsi ve adli kontrol kararlarını değerlendiren Önder, kamuoyuna yansıyan suçlamaların henüz birer iddia olduğunun unutulmaması gerektiğini söyledi. Tutuklama, ev hapsi, yurt dışına çıkış yasağı ve imza yükümlülüğünün birer koruma tedbiri olduğunu belirten Önder, bu kararların ölçülülük ilkesine göre verilmesi gerektiğini ifade etti.
Önder, “Tutuklama da ev hapsi de başka türlü adli kontrol tedbirleri de bir mahkûmiyet değildir. Ama mahkûmiyet olmadığı kadar beraat hükmü de değildir” sözleriyle soruşturma ve yargılama süreçleri arasındaki farkı anlattı. Tutuklama kararı için delillerin karartılması, kaçma şüphesi veya yargılamayı etkileme ihtimali gibi somut ölçütlerin bulunması gerektiğini belirten Önder, “Ev hapsi de bana göre neredeyse tutuklama kadar önemli bir tedbirdir” dedi.
Son dönemdeki bazı operasyonlarda “suç örgütü kurma” iddiasının tutuklama gerekçesini güçlendirmek amacıyla dosyalara eklendiği izleniminin doğduğunu ifade eden Edip Önder, özellikle siyasi nitelik taşıyan soruşturmalarda hukuk güvenliği ve ölçülülük tartışmasının daha da önem kazandığını söyledi. Önder, suç isnadı ile kesinleşmiş mahkûmiyet arasındaki sınırın korunması gerektiğini vurgulayarak masumiyet karinesine dikkat çekti.
Yoğun hukuk gündeminin ardından programın finalinde edebiyatçı kimliğiyle de öne çıkan Avukat Edip Önder, yeni şiir kitabının ilk şiiri olan “Seyyah”ı seslendirdi. Kitabın editörlüğünü eşi Melek Önder’in üstlendiğini açıklayan Önder, uzun bir aradan sonra şiirlerini yeniden düzenleme imkânı bulduğunu söyledi.
“Seyyah”ta hayatı uzun ve kimi zaman dönüşü olmayan bir yolculuğa benzeten Önder; yalnızlığı, kırgınlıkları, insanın kendisiyle hesaplaşmasını ve yaşananlara rağmen özünü koruyarak yoluna devam etmesini anlattı. “Giden de sensin, gelen de sensin” sözleriyle insanın gerçek yolculuğunun kendi içine doğru olduğunu vurgulayan Önder, “Yoluma çıkanları ezmeden ve benzemeden asla onlara” ifadesiyle de öfkeye ve intikam duygusuna teslim olmadan yaşamanın önemini dile getirdi.
Hukuki değerlendirmeleriyle programa yön veren Edip Önder, “Seyyah” şiiriyle yayına duygu yüklü bir final yaptı. Önder, bir yandan adaletin eşit, ölçülü ve öngörülebilir biçimde uygulanması gerektiğini savunurken diğer yandan şiiriyle insanın kırgınlıklara rağmen kendi değerlerini koruyarak yoluna devam edebilmesinin güçlü bir anlatımını sundu.
#EdipÖnder, #VeysiDündar, #Şûra, #Hukuk, #Adalet, #Tutuklama, #AdliKontrol, #ÇerçeveYasa, #ÇocukAdaleti, #Seyyah, #Şiir, #MelekÖnder
