Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtlarının kiralanması süreçlerinde kapsamlı düzenlemeleri içeren **“Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı”**nı hazırladı. Taslak, hem tüketici haklarını güçlendirmeyi hem de sektörde hizmet kalitesini artırmayı hedefliyor. Yönetmelik taslağı, kamuoyu ve sektör paydaşlarının görüşüne sunuldu.
Yeni düzenlemeyle birlikte, araç kiralama sektörü daha kurumsal ve standart bir yapıya kavuşacak. Sektörde faaliyet gösteren işletmeler ve kiralanan araçlar için getirilen standartlar, hem şeffaflık hem de hesap verebilirlik sağlamak amacıyla hazırlanmış durumda. Sözleşme şartlarının netleştirilmesi ve araçların teknik yeterliliklerinin artırılması, tüketicilerin güvenle kiralama yapabilmesine olanak tanıyacak. Taslak çalışma, sektörde adil rekabet ortamı oluşturmayı ve tüketici mağduriyetlerini önlemeyi amaçlıyor. Özellikle bireysel kiralamalar yönetmelik kapsamında olurken, uzun süreli kiralamalar kapsam dışında tutuluyor.
Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi
Taslağa göre, ticari faaliyet kapsamında araç kiralayan her işletmenin yetki belgesi alması zorunlu olacak. Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, iş yerinin ticari veya mesleki amaçlı kullanılması ve vergi mükellefi olması şart. Ayrıca, kiralama sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemesi ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 belgesine sahip olması gerekecek.
Bakanlık, tüm kiralama faaliyetleri ve araçların takibi için Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kuracak. Yetki belgesi başvuruları ve diğer belgelendirme işlemleri bu sistem üzerinden yürütülecek. Böylece, sektördeki tüm faaliyetler kayıt altına alınarak, kontrol ve denetim kolaylaşacak.
Filoların Modernizasyonu ve Çevre Dostu Uygulamalar
Taslak, çevre dostu ulaşımı teşvik etmek ve modern araç kullanımını yaygınlaştırmak amacıyla bazı kısıtlamalar getiriyor:
-
5 yaşından büyük ve 100 bin kilometrenin üzerindeki araçlar kiraya verilemeyecek.
-
İşletmelerin en az 5’i kendine ait olmak üzere toplam 10 araç bulundurması zorunlu olacak.
-
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurması şart; bunlardan biri Türkiye’de üretilmiş olmalı.
Bu düzenlemeler hem çevre dostu ulaşımı teşvik edecek hem de yerli üretim desteklenecek.
Depozito, Ödeme ve Tüketici Hakları
Taslak, kiralama süreçlerinde tüketici mağduriyetlerini önlemek için depozito ve ödeme düzenlemeleri getiriyor:
-
1–6 günlük kiralamalarda depozito en fazla 3 günlük kira bedeli, 7–30 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli olacak.
-
Depozitodan kesinti yapılabilecek durumlar yönetmelikle belirlenecek.
-
Kiralanan aracın iade tarihini takip eden 7 gün içinde depozito iadesi yapılacak.
-
Ön ödemeli rezervasyonlarda, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar iptal hakkı tanınacak; hiçbir gerekçe göstermeden iptal yapılabilecek.
-
Olağan kullanım sonucu oluşan aşınma ve yıpranmalar için tüketici bedel ödemeyecek.
Araç Güvenliği ve Teknik Standartlar
-
Periyodik bakımı zamanında yaptırılmamış araçlar kiraya verilemeyecek.
-
Mevsim şartlarının gerektirdiği durumlarda, talep edilirse işletme kış lastiği sağlamakla yükümlü olacak.
-
Kasko ve sigorta, kiralama bedeline dahil olacak ve ek bir ücret veya şart koşulamayacak.
-
Kiralama işletmeleri, hasar veya arıza durumunda kiracıya her an ulaşabilecek bir erişim ve bildirim altyapısı oluşturacak.
-
Mahkeme kararı olmadan “değer kaybı” adı altında herhangi bir ücret talep edilemeyecek.
-
Kiracı talep ederse, bebek koltuğu, navigasyon ve HGS bedelsiz sağlanacak.
İlan Siteleri ve Yetki Belgeleri
Çevrim içi ilan platformları ve siteler, kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi olmayan işletmelerin ilan vermesi engellenecek. Mevcut işletmelere, yönetmeliğe uyum sağlamaları için 1 Ocak 2027’ye kadar süre tanınacak.
Sonuç
Yeni yönetmelik taslağı ile araç kiralama sektöründe kurumsallaşma, şeffaflık ve tüketici haklarının korunması amaçlanıyor. Çevre dostu araçlar, modern filolar, depozito düzenlemeleri ve araç güvenliği standartlarıyla, hem sektörün kalitesi artırılacak hem de tüketici mağduriyetlerinin önüne geçilecek. Yönetmelik, görüş aşamasının tamamlanmasının ardından yürürlüğe girecek ve sektörde yeni bir dönemin başlangıcını işaret edecek.
