Boşanma sonrası ödenen yoksulluk nafakasında yeni dönemin kapısı aralanıyor. Anayasa Mahkemesi’nin süresiz nafakaya ilişkin iptal kararının ardından hazırlıkları sürdürülen yeni düzenleme için tarih belli oldu. Adalet Bakanı Akın Gürlek, boşanma ve süresiz nafaka konusunda ihtiyaç duyulan yasal değişikliklerin ekim ayında gündeme gelecek yargı paketi kapsamında hayata geçirilmesinin planlandığını açıkladı.
Bakan Gürlek, Ankara 2 No’lu Barosu’nun 2026-2027 Adli Yıl Açılış Programı’nda yaptığı konuşmada adalet sistemine ilişkin değerlendirmelerde bulunurken, kamuoyunun uzun süredir yakından takip ettiği nafaka düzenlemesine ilişkin de önemli mesajlar verdi.
Gözler ekim ayında Meclis’e çevrildi
Yeni nafaka sisteminin hazırlık süreci, Anayasa Mahkemesi’nin Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesine ilişkin iptal kararı sonrasında hız kazandı.
AYM, 4 Haziran’da yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” ödenmesini öngören hükmü oy çokluğuyla iptal etti.
Yüksek Mahkeme, yeni bir düzenleme hazırlanabilmesi ve hukuki boşluk meydana gelmemesi amacıyla kararın yürürlüğe girmesi için 9 aylık süre tanıdı.
Böylece mevcut sistemin bir anda ortadan kalkmasının önüne geçilirken, Meclis’e yeni bir yasal çerçeve oluşturması için zaman tanınmış oldu.
Adalet Bakanlığı da bu süreçte yeni nafaka modeline ilişkin çalışmalarını yoğunlaştırdı.
Bakan Gürlek: Düzenlemeyi ekimde hayata geçirmeyi planlıyoruz
Adalet Bakanı Akın Gürlek, yeni düzenlemenin ne zaman gündeme alınacağı konusunda beklenen açıklamayı yaptı.
Gürlek, boşanma ve süresiz nafaka konusunda yapılacak yasal düzenlemelerin ekim ayında Meclis gündemine gelecek yargı paketi içerisinde hayata geçirilmesinin planlandığını belirtti.
Bakan Gürlek, “Boşanma ve süresiz nafaka konusunda ihtiyaç duyulan yasal düzenlemeleri de ekim ayındaki paket kapsamında hayata geçirmeyi planlıyoruz.” dedi.
Bu açıklama, nafaka sisteminde değişiklik için hazırlanan çalışmanın artık Meclis aşamasına taşınacağına işaret etti.
Yeni sistemde nafaka otomatik olarak süresiz olmayacak
Hazırlanan formülün en önemli başlıklarından birini nafakanın süresinin belirlenmesi oluşturuyor.
Yeni modelde nafakanın her dosyada otomatik biçimde süresiz olarak bağlanması yerine, evliliğin süresi ve nafaka talep eden kişinin içinde bulunduğu şartların dikkate alınması hedefleniyor.
Böylece kısa süren evliliklerle uzun yıllar devam eden evlilikler arasında nafaka bakımından farklı bir değerlendirme yapılmasının önü açılacak.
Kısa evliliklere de belirli süreyle nafaka
Çalışmada yer alan formüle göre, evliliğin yalnızca birkaç ay veya bir yıl sürmesi durumunda dahi nafaka hakkının tamamen ortadan kaldırılması düşünülmüyor.
Evliliğin 6 ay ya da 1 yıl sürmesi halinde, şartların oluşması durumunda en az 5 yıl süreyle nafaka verilmesi planlanıyor.
Ayrıca nafaka süresinin belirlenmesinde evlilik süresinin esas alınması öngörülüyor.
Buna göre evliliğin başlangıcından boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısı, nafaka süresinin hesaplanmasında ölçütlerden biri olacak.
İstisnai durumlarda daha uzun nafaka mümkün olacak
Yeni sistemin yalnızca süre sınırlaması getiren bir model olması planlanmıyor.
Nafaka talep eden kişinin ekonomik ve sosyal koşulları da dikkate alınacak.
Kadının çalışma imkanının bulunmaması, çalışma hayatına dönmesinin fiilen mümkün olmaması veya ileri yaşta olması gibi durumlarda mahkemenin daha uzun süreli nafaka kararı verebilmesine imkan tanınması gündemde.
Böylece ekonomik açıdan ciddi şekilde desteğe ihtiyaç duyan kişilerin yalnızca belirlenen standart süre nedeniyle korumasız kalmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
İleri yaştaki kadınlar için ek süre seçeneği
Düzenlemede ileri yaştaki kadınlar açısından ayrıca bir mekanizma oluşturulması planlanıyor.
Nafaka süresinin sona ermesinin ardından belirli şartları taşıyan kişilerin mahkemeye başvurarak ek nafaka talep edebilmesi öngörülüyor.
Ancak bu hakkın kullanılabilmesi için belirli bir başvuru süresi getirilecek.
İleri yaştaki kadınların, nafaka süresinin sona ermesinden itibaren en geç 1 yıl içerisinde mahkemeye başvurmaması halinde ek nafaka talep edememesi yönünde bir düzenleme üzerinde çalışılıyor.
Nafaka ödeme şekli de değişebilir
Yeni sistemde nafakanın yalnızca süresi değil, ödeme yöntemi de yeniden düzenlenebilecek.
Başlangıçta aylık olarak ödenmesine karar verilen nafakanın, ilerleyen süreçte mahkeme tarafından toplu şekilde ödenmesine karar verilmesinin önü açılacak.
Bu düzenlemeyle tarafların ekonomik koşullarına göre daha esnek bir ödeme modelinin uygulanması hedefleniyor.
Mevcut nafaka alanlara geçiş süresi
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte halihazırda nafaka alan kişilerin durumunun ne olacağı da merak ediliyor.
Hazırlanan formüle göre, daha önce boşanmış ve nafaka kararı kesinleşmiş kişilerin ödemelerinin düzenleme yürürlüğe girer girmez kesilmesi planlanmıyor.
Bu kişilere geçiş süreci tanınması ve mevcut yoksulluk nafakasının belirli bir süre daha devam etmesi öngörülüyor.
Bu kapsamda, kesinleşmiş boşanma kararlarında bağlanan nafakaların 1 yıl daha ödenmesi yönünde bir formül üzerinde duruluyor.
Boşanma davalarında yeni model
Yargı paketinin nafaka dışında boşanma davalarının işleyişinde de değişiklik getirmesi planlanıyor.
Çekişmeli boşanma davalarının uzun sürmesine neden olan nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi konuların boşanma davasından ayrılması gündemde.
Yeni modelde öncelikle evliliğin sona ermesine ilişkin boşanma davasının sonuçlandırılması, diğer uyuşmazlıkların ise ayrı süreçlerde ele alınması hedefleniyor.
Bu yöntemle boşanma kararının yıllarca süren diğer hukuki anlaşmazlıklar nedeniyle gecikmesinin önüne geçilmek isteniyor.
Mal paylaşımında 5 yıllık süre gündemde
Düzenleme kapsamında mal paylaşımı davalarında zamanaşımı süresinin de değiştirilmesi planlanıyor.
Mevcut 10 yıllık sürenin 5 yıla indirilmesi öngörülüyor.
Böylece boşanmanın ardından mal paylaşımı konusunda dava açmak isteyen tarafların daha kısa süre içerisinde hukuki süreci başlatması gerekecek.
Yeni formül için geniş kapsamlı çalışma yürütüldü
Adalet Bakanlığı’nın yeni nafaka sistemi üzerinde çalışırken yalnızca hukukçuların değil, farklı kurum ve kuruluşların görüşlerine de başvurduğu belirtildi.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile kadın derneklerinin de katıldığı çalışmalar kapsamında tarafların mağduriyet yaşamaması için farklı modeller değerlendirildi.
Yeni sistemin bir yandan süresiz nafaka tartışmasını sona erdirmesi, diğer yandan ekonomik açıdan korunmaya ihtiyaç duyan kişilerin haklarını güvence altında tutması amaçlanıyor.
Son söz Meclis’te söylenecek
Bakan Gürlek’in açıklamasıyla birlikte düzenlemenin ekim ayında gündeme alınması beklenirken, kamuoyunun merak ettiği ayrıntılar Meclis’e sunulacak yasa teklifinin ardından kesinleşecek.
Nafakanın ne kadar süreyle ödeneceği, hangi durumlarda sürenin uzatılabileceği, mevcut nafakaların nasıl etkileneceği ve boşanma davalarının nasıl yeniden yapılandırılacağı Meclis görüşmeleri sırasında netleşecek.
Yeni düzenlemenin yasalaşması halinde boşanma ve nafaka hukukunda önemli bir değişiklik yaşanacak. Özellikle süresiz nafaka uygulamasının yerine süreli ve şartlara göre uzatılabilen bir sistem getirilmesi, düzenlemenin en dikkat çekici değişikliklerinden biri olacak.
