Küresel enerji piyasalarında yaşanan sert dalgalanmalar, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarını yeniden yukarı çekti. Orta Doğu merkezli jeopolitik gerilimlerin etkisiyle Brent petrolün 105 dolar seviyelerine kadar yükselmesi, benzin ve motorin fiyatlarında yeni bir artış dalgasını beraberinde getirdi.
Son günlerde özellikle ABD ile İran arasındaki gerilim ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol sevkiyatlarındaki belirsizlik, küresel arz güvenliği endişelerini artırdı. Bu gelişmeler, dünya genelinde petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkilerken, Türkiye’de de pompa fiyatlarına doğrudan yansıdı.
Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, yeni fiyat güncellemesinin bu geceden itibaren geçerli olması bekleniyor. Buna göre motorin litre fiyatına yaklaşık 2,28 TL, benzine ise 1 TL civarında zam yapılması öngörülüyor. Bu artışla birlikte sürücülerin yakıt maliyetlerinde belirgin bir yükseliş yaşanacak.
Zam sonrası oluşması beklenen yeni fiyatlara göre İstanbul’da motorinin litre fiyatının 71,63 TL’ye, benzinin ise 63,71 TL seviyelerine çıkması bekleniyor. Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerde de benzer artışların yaşanacağı ifade ediliyor.
Mevcut fiyatlara bakıldığında İstanbul’da benzin 62,76 TL, motorin 69,35 TL seviyesinde bulunurken; Ankara’da benzin 63,73 TL, motorin 70,47 TL, İzmir’de ise benzin 64,01 TL, motorin 70,75 TL seviyelerinde işlem görüyor. LPG fiyatları ise şehirden şehre küçük farklılıklar göstermeye devam ediyor.
Uzmanlara göre akaryakıt fiyatlarındaki artışın temel nedeni sadece bölgesel çatışmalar değil, aynı zamanda küresel enerji talebindeki dengesizlik ve arz kısıtları. Petrol üretiminde yaşanan belirsizlikler, piyasada fiyatların hızlı şekilde yükselmesine yol açıyor.
Özellikle savaş sonrası dönemde Brent petrolün 75 dolardan 115 dolara kadar çıkması, enerji maliyetlerini ciddi şekilde artırdı. Bu durum, hem üretici ülkelerde hem de ithalatçı ülkelerde fiyat baskısını artıran temel faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.
Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde ise uluslararası petrol fiyatları, döviz kuru ve vergi kalemleri birlikte rol oynuyor. Rafineri çıkış fiyatı üzerine ÖTV ve KDV eklenerek nihai pompa fiyatı belirleniyor.
Geçmişte fiyat artışlarının etkisini azaltmak amacıyla uygulanan eşel mobil sistemi, belirli dönemlerde vergi ayarlamalarıyla tüketiciyi korumayı hedeflemişti. Ancak özellikle motorinde vergi sınırlarının aşılması nedeniyle artışların büyük bölümü doğrudan pompa fiyatlarına yansıyor.
Ekonomi çevreleri, küresel petrol piyasasındaki belirsizliklerin sürmesi halinde akaryakıt fiyatlarında yeni artış veya dalgalanmaların da gündeme gelebileceğini belirtiyor.
