Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu, sosyal medya platformlarının çocuk kullanıcılar için sorumluluklarını netleştiren ve dijital güvenliği artırmayı hedefleyen yeni kanun teklifini kabul etti. Düzenlemeye göre, sosyal medya platformları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama da dahil olmak üzere gerekli tüm tedbirleri almakla yükümlü olacak.
Sosyal Medya Platformlarının Yükümlülükleri
Yeni düzenleme, sosyal ağ sağlayıcılarının Türkiye’deki kullanıcılarına yönelik yükümlülüklerini ayrıntılı şekilde belirliyor. Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan platformlar, 15 yaş altı kullanıcıların hizmete erişimini engellemekle sorumlu olacak. Platformlar, 15 yaşını doldurmuş kullanıcılar için ayrı hizmet sunacak ve alınan tedbirleri kendi internet sitelerinde şeffaf biçimde yayımlayacak.
Buna ek olarak, platformlar ebeveyn kontrol araçlarını sağlamak ve aldatıcı reklamları engelleyici tedbirler almakla yükümlü olacak. Bu kontrol araçları, kullanıcı hesaplarının yönetimi, satın alma, ücretli üyelikler ve kullanım sürelerinin denetimi gibi işlevleri kapsayacak. Böylece aileler, çocuklarının dijital ortamda geçirdiği zamanı ve eriştiği içerikleri daha yakından takip edebilecek.
Para Cezaları ve İnternet Trafiği Yaptırımları
Kanun, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak yaptırımları da detaylı biçimde düzenliyor. Verilen idari para cezalarının uygulanmaması halinde BTK, sosyal medya platformlarının internet trafiğini kademeli olarak daraltabilecek. İlk aşamada bant genişliğinin yüzde 50’sine, ikinci aşamada ise yüzde 90’a kadar düşürme yetkisi bulunuyor. Bu yaptırımlar, platformların yükümlülüklerini yerine getirmesi durumunda geri çekilecek.
Oyun Platformlarına Yönelik Düzenlemeler
Kanun teklifi, oyun platformları için de özel yükümlülükler içeriyor. Türkiye’den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformları, BTK ve adli/idari makamlarca gönderilen bildirimleri yerine getirmek ve Türkiye’de temsilci bulundurmakla yükümlü olacak. Ayrıca platformlar, usulüne uygun olarak derecelendirilmemiş oyunları sunamayacak ancak en yüksek yaş kriterine göre derecelendirilmek kaydıyla içerikleri kullanıcıya açabilecek.
Oyun platformları, ebeveyn kontrol araçları sunmak, kullanıcı hesaplarının yönetimini sağlamak ve ücretli işlemleri ebeveyn onayına tabi kılmak zorunda olacak. BTK, platformlardan kurumsal yapı, bilişim sistemleri ve veri işleme mekanizmalarına dair açıklamalar talep ederek düzenlemenin uygulanmasını denetleyebilecek.
Yaptırımlar ve Cezalar
Düzenlemeye göre, yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun platformlarına 1 milyon TL ile 10 milyon TL arasında idari para cezası uygulanacak. Tekrarlanan ihlallerde bu ceza 30 milyon TL’ye kadar çıkabilecek. Ayrıca, cezaların uygulanmaması halinde platformların internet trafiği yüzde 30 ve yüzde 50 oranlarında daraltılabilecek. Bu yaptırımlar, platformların uyum sağlaması halinde geri çekilecek ve cezalar geçersiz hâle gelecek.
Uygulama Tarihi
Kanun hükmü, yayımı tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecek. Bu süre zarfında sosyal medya ve oyun platformlarının altyapılarını hazırlamaları, yaş doğrulama sistemlerini devreye almaları ve ebeveyn kontrol araçlarını kullanıcıya sunmaları gerekecek.
Dijital Dünyada Çocukların Güvenliği
Uzmanlar, bu düzenlemenin çocukların dijital güvenliğini artıracağını, zararlı içeriklere karşı korunmalarını sağlayacağını ve sosyal medya ile oyun platformlarında sorumlu davranışı teşvik edeceğini belirtiyor. Düzenleme, çocukların dijital dünyada güvenli bir şekilde etkileşimde bulunmasını sağlamayı amaçlarken, platformlara ciddi yükümlülükler getiriyor.
Sosyal ve Kültürel Etkiler
Düzenleme, çocukların internet ortamında geçirdiği zamanı ve eriştiği içerikleri denetlemeyi kolaylaştıracak. Aynı zamanda, ebeveynlerin çocuklarıyla dijital platformlar üzerinden daha bilinçli etkileşim kurmasını destekleyecek. Sosyal medya şirketleri ve oyun sağlayıcıları, Türkiye’de faaliyet gösterebilmek için yeni kurallara uymak zorunda kalacak.
Uzmanlar, söz konusu düzenlemenin sosyal medya ve oyun sektörlerinde köklü değişikliklere yol açacağını ve çocukların internet ortamında daha güvenli bir şekilde vakit geçirmesini sağlayacağını vurguluyor.
