İstanbul’da toplu taşıma ücretlerine yapılan zam kararı, hem siyasi hem de ekonomik açıdan gündemin en çok konuşulan başlıklarından biri haline geldi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Meclisi’nde gerçekleştirilen oylama sonucunda şehir genelindeki toplu ulaşım araçlarına yüzde 20 oranında zam yapılması kabul edilirken, Marmaray ve banliyö hatlarında artış oranı yüzde 25,49 olarak belirlendi. Karar, şubat ayı meclis toplantılarının üçüncü oturumunda oy çokluğuyla geçti.
Yeni tarifeyle birlikte elektronik tam bilet 35 TL’den 42 TL’ye yükseldi. Aylık abonman olarak kullanılan Mavi Kart’ın ücreti ise 2 bin 748 TL’den 3 bin 298 TL’ye çıkarıldı. Böylece özellikle her gün toplu taşımayı aktif olarak kullanan çalışanlar, öğrenciler ve emekliler için ulaşım giderlerinde ciddi bir artış yaşanmış oldu. Öğrenci ve indirimli kart ücretlerinde de aynı oranda artış uygulanacağı belirtiliyor.
Metrobüs hattında kısa mesafe yolculuk 25,06 TL’den 30,07 TL’ye yükselirken, uzun mesafeli 34-43 durak ve üzeri yolculuk ücreti 51,96 TL’den 62,35 TL’ye çıktı. Şehrin iki yakasını birbirine bağlayan Marmaray hattında ise 1-7 istasyon arası ücret 27 TL’den 34 TL’ye, 36-43 istasyon arası uzun mesafe ücreti ise 59,76 TL’den 74,70 TL’ye yükseltildi. Banliyö hatlarında da benzer oranlarda artış uygulanacağı açıklandı.
Belediye yetkilileri, zam kararının temel gerekçesi olarak artan işletme maliyetlerini gösterdi. Son dönemde akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanma, elektrik ve doğalgaz giderlerindeki yükseliş, bakım-onarım maliyetleri ve personel ücretlerindeki artışın bütçe üzerinde ciddi baskı oluşturduğu ifade edildi. Yetkililer, toplu taşıma sisteminin sürdürülebilirliğini sağlamak adına fiyat düzenlemesinin zorunlu hale geldiğini savundu.
Ancak zam kararı kamuoyunda farklı tepkilere yol açtı. Bazı kesimler artışın kaçınılmaz olduğunu belirtirken, özellikle dar gelirli vatandaşlar ve öğrenci grupları ulaşım giderlerinin artık bütçede önemli bir yük haline geldiğini dile getiriyor. İstanbul gibi milyonlarca kişinin her gün toplu taşımayı kullandığı bir metropolde yapılan her fiyat değişikliği, doğrudan geniş bir nüfusu etkiliyor.
Ekonomistler ise ulaşım zamlarının dolaylı etkilerine dikkat çekiyor. Ulaşım maliyetlerindeki artışın, hizmet ve ürün fiyatlarına da yansıyabileceği; özellikle şehir içi taşımacılık yapan esnaf ve küçük işletmeler üzerinde ek maliyet baskısı oluşturabileceği belirtiliyor. Bu durumun zincirleme şekilde enflasyon üzerinde sınırlı da olsa bir etki yaratabileceği değerlendiriliyor.
Yeni ücret tarifesinin önümüzdeki günlerde resmi olarak yürürlüğe girmesi bekleniyor. İstanbul’da yaşam maliyetlerinin zaten yüksek olduğu bir dönemde alınan bu karar, kent gündeminde tartışılmaya devam edecek gibi görünüyor. Toplu taşıma ücretlerindeki artışın, hem bireysel bütçeler hem de şehir ekonomisi üzerindeki etkileri önümüzdeki süreçte daha net şekilde ortaya çıkacak.
