Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), son yıllarda giderek artan “naylon iş yeri” ve “hatır sigortası” üzerinden yapılan haksız kazançların önüne geçmek için dijital denetimlerini güçlendirdi. SGK Uzmanı İsa Karakaş’ın açıkladığı verilere göre, Türkiye genelinde 245 binden fazla kişinin sigortası ve emekliliği iptal edildi. Karakaş, yapılan çalışmaların yalnızca bir kısmının açıklanabildiğini belirterek, sistemin ne kadar kapsamlı ve titiz işlediğini gözler önüne serdi.
SGK’nın son 5 yıllık verilerine göre, fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilen yaklaşık 650 bin kişi tespit edilmişti. Kurum ise bu rakamın bir kısmını yalanlamış olsa da, yapılan detaylı incelemeler sonucunda 560 binden fazla kişinin usulsüz emekli olduğu ortaya çıktı. Yapılan denetimlerin ardından ise 12 bin 209 kişinin emeklilik işlemleri resmen iptal edildi.
Yeni nesil yapay zeka algoritmaları ile desteklenen denetim sistemi, sahte iş yerlerini ve tabela şirketlerini tespit ederek “hileli sigorta” uygulamalarının önüne geçiyor. Karakaş, bu yöntemlerin hem dijital hem de saha kontrollerini kapsadığını belirterek, sistemin etkinliğini kanıtlayan somut veriler paylaştı.
Toplamda 16 farklı uygulama evresinde gerçekleştirilen projede çarpıcı sonuçlar elde edildi. Özellikle 15. ve 16. faz çalışmalarında, denetlenen iş yerlerinin büyük bir kısmının tamamen sahte olduğu tescillendi. 15. fazda 128 sahte iş yerinde 18.191 sahte sigortalı tespit edilirken, 487,5 milyon TL’lik kamu zararı belirlendi. 16. fazda ise 195 sahte iş yerinde 20.578 sahte sigortalı ortaya çıkarıldı ve 1,27 milyar TL’lik kamu zararı hesaplandı. Genel toplamda ise 3.273 sahte iş yeri üzerinden bildirilen 245.740 kişinin sigortası ve emekliliği iptal edildi.
Karakaş, bu sürecin sadece emeklilikleri değil, aynı zamanda haksız kazanç sağlayan şirketleri ve iş yeri sahiplerini de kapsadığını belirterek, vatandaşları dikkatli olmaya çağırdı. Denetimlerde kullanılan yöntemlerin hem sahte sigortalılığı önlediğini hem de kayıt dışı istihdamın önüne geçtiğini vurguladı.
E-Devlet üzerindeki kritik kodlar ise sigortalıların hak ve yükümlülüklerini anlamaları açısından büyük önem taşıyor. “K” kodu, iş yerinin denetim altında olduğunu; “Ş” kodu, sigorta bildiriminde ciddi usulsüzlük şüphesi bulunduğunu; “S” kodu ise işlemin sahte olduğunu ve emekliliğin iptal edildiğini gösteriyor. SGK, vatandaşların bu kodları takip ederek hizmet dökümlerini düzenli kontrol etmelerini öneriyor.
Uzmanlar, sahte sigorta ve emeklilikle mücadelenin Türkiye ekonomisi için kritik olduğunu belirtiyor. Karakaş, “Bu denetimler sayesinde devletin kaynakları korunuyor, haksız kazanç sağlayanların önü kesiliyor ve vatandaşların hakları güvence altına alınıyor. Gelecek yıllarda bu tür dijital denetimlerin kapsamının daha da genişlemesi bekleniyor” dedi.
SGK’nın gerçekleştirdiği bu operasyon, teknolojinin ve dijital sistemlerin, sahtecilik ve usulsüzlükle mücadelede ne kadar etkili olabileceğini bir kez daha gösteriyor. Vatandaşların, özellikle emeklilik ve sigorta hakları konusunda bilinçlenmesi ve düzenli kontrol yapması, sistemin etkinliği açısından kritik önem taşıyor.
İlgili tüm veriler, sahte sigortalılık ve iptal edilen emekliliklerin sayısı, tespit edilen sahte iş yerleri ve kamu zararları, Karakaş’ın uzman yorumlarıyla birlikte açıklanmış durumda. Bu kapsamlı denetim, SGK’nın kayıt dışı ekonomiyle mücadelesinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
